Podróż

  • (L) Ryszard Kapuściński, Podróże z Herodotem

W reportażu Ryszarda Kapuścińskiego czytamy o podróżach pisarza do krajów, w których jako wysłannik gazety miał on gromadzić materiały na temat życia i obyczajów mieszkańców. Wraz z autorem odwiedzamy Indie, Chiny, Egipt czy Kongo, ale również starożytne krainy. Dzieje się tak dlatego, że oprócz relacji z podróży służbowych Kapuściński zamieszcza obszerne fragmenty Dziejów Herodota – podróżnika, filozofa i – jak często się podkreśla – pierwszego geografa. Obie narracje – współczesnego dziennikarza i starożytnego badacza – są pełne przemyśleń na temat kultury i obyczajów, przemian społecznych i praw rządzących światem. Podróż jest zatem pretekstem do snucia refleksji o życiu i o człowieku w ogóle. Bo według Kapuścińskiego Podróż nie zaczyna się w momencie, kiedy ruszamy w drogę i nie kończy, kiedy dotarliśmy do mety. W rzeczywistości zaczyna się dużo wcześniej i praktycznie nie kończy się nigdy, bo taśma pamięci kręci się w nas dalej, mimo że fizycznie dawno już nie ruszamy się z miejsca.

W dramacie romantycznym Słowackiego (w akcie II) główny bohater odbywa podróż po Europie, szukając sensu swojego życia. Sytuacje, w których się znalazł, uświadamiają mu, że świat jest zupełnie inny, niż do tej pory sądził młody chłopak. Kordian odwiedza Londyn, Dover, Włochy i Watykan. Dowiaduje się, że światem rządzą pieniądze, że literatura prezentuje zniekształcony obraz rzeczywistości i że ówczesny papież nie popiera niepodległościowych dążeń Polaków. Ostatecznie bohater na szczycie Mont Blanc znajduje swój cel: chce poświęcić się dla dobra narodu.

Powieść przygodowa opowiada historię Stasia i Nel, którzy zostali porwani i muszą wędrować przez rozległe obszary Afryki oraz stawiać czoła niebezpieczeństwom. Podróż ta miała szczególne znaczenie dla chłopca. Opiekując się młodszą przyjaciółką i wielokrotnie stając w jej obronie, Staś dojrzał, zmierzył się z własnymi słabościami i stał się odpowiedzialnym mężczyzną.

  • (L) Jan Parandowski, Przygody Odyseusza

Historia bohatera spod Troi opowiada o podróży, jaką Odyseusz odbył wbrew własnym zamiarom. Zamiast powrócić do domu w Itace, tułał się po świecie, spotykając między innymi cyklopa, czarodziejkę Kirke, nimfę Kalipso czy księżniczkę Nauzykaę. Długa podróż pozwoliła bohaterowi poznać świat i doświadczyć niezwykłych przygód. Dzięki swojemu uporowi i łaskawości bogów (którzy w końcu zaczęli mu sprzyjać) Odyseusz po wielu latach powrócił do żony i syna.

  • (L) Antoine de Saint-Exupéry, Mały Książę

Podróż Małego księcia opisana w baśni jest nie tylko podróżą w przestrzeni. Odwiedzając planety i spotykając ich mieszkańców, bohater poszukuje odpowiedzi na pytania o sens życia, o wartości, o istotę miłości i przyjaźni. Doświadczenia nabyte podczas tej drogi pozwoliły chłopcu odnaleźć te odpowiedzi. Książka – mimo baśniowej konwencji – porusza istotne kwestie związane z życiem i kondycją człowieka w świecie, dlatego nie należy jej traktować jak historii dla dzieci, lecz – aby odczytać ją właściwie – trzeba odnaleźć w niej ukryte znaczenia i przesłania.

Oświeceniowa powieść spełnia zasady powieści podróżniczej. Główny bohater odwiedza rozmaite krainy i przeżywa dziwne lub niebezpieczne przygody, spotykając się z nieznanymi mu zwyczajami i przekonaniami. W opisie poznawanych przez Guliwera miejsc możemy dostrzec elementy ironii i satyry. Autor, prezentując niezwykłe losy bohatera, stworzył krytyczny obraz cywilizacji XVIII wieku. Podróże zaś są pretekstem do ukazania śmiesznych, niewłaściwych, a czasem niepokojących postaw prezentowanych w ówczesnych społeczeństwach europejskich.

Na obrazie Vincenta Van Gogha widzimy parę znoszonych butów, wyglądających tak, jakby ich właściciel przeszedł wiele kilometrów niełatwych szlaków. Jeśli potraktujemy to dzieło dosłownie, możemy mówić o trudach wędrówki po nieubitych drogach, zapewne leśnych czy polnych, o niewygodzie, ale też o nowo odkrytych miejscach, do których być może trafiał podróżny. Jeśli jednak przyjmiemy, że buty i ich stan są metaforą, wtedy dojdziemy zapewne do wniosku, że przedstawiają one ludzkie życie – czyli wędrówkę po nieznanych drogach, często niebezpieczną, zaskakującą, pouczającą i wymagającą od człowieka wielu poświęceń i kończącą się tym, że człowiek odchodzi, a buty pozostają bez swojego właściciela.

  • (L) Juliusz Verne, W osiemdziesiąt dni dookoła świata

Znana wszystkim historia zakładu angielskiego dżentelmena Fileasa Fogga, który chciał udowodnić, że okrąży kulę ziemską w ciągu 80 dni, jest pretekstem do ukazania potęgi rozumu człowieka. Bohater, opierając się na obliczeniach i korzystając z dostępnych środków komunikacji, pokonuje kolejne mile, poznając nowe kultury i ciekawych ludzi. Kontynuując podróż, bohater myśli przede wszystkim o wygranej, ale wraz z rozwojem akcji zaczyna traktować ją również jako okazję do przewartościowania swojego życia.

Powolna, alegoryczna opowieść o podróży, jaką odbywa starszy człowiek, by pojednać się z bratem, ukazuje siłę ducha, moc przebaczenia i potęgę miłości, która dodaje człowiekowi sił do czynienia dobra. Podróż głównego bohatera pozwala na refleksję na temat życia, a jednocześnie przedstawia szeroki portret Ameryki i jej mieszkańców – prostych, zwyczajnych ludzi, którzy mają w sobie wiele dobrych cech. Film Lyncha reprezentuje gatunek kina drogi.

  • (L) John R. R. Tolkien, Hobbit, czyli tam i z powrotem

Książka opisuje wyprawę dzielnego hobbita do stóp Samotnej Góry w towarzystwie krasnoludów i czarodzieja Gandalfa. Nietypowa dla hobbickiej rasy aktywność, jaką jest podróżowanie, okazuje się dla Bilba fascynująca i pouczająca zarazem. Podczas tej niebezpiecznej i pełnej przygód wędrówki bohater odkrywa swoją odwagę, spryt i umiejętności, o których dotąd nie wiedział. Jego szlachetność i lojalność wobec towarzyszy nie raz ratuje im życie. A skarb znaleziony w jaskiniach Smauga na zawsze zmieni losy Bilba i całego Sródziemia.

Trylogia filmowa twórcy Władcy pierścieni przedstawia losy Bilba opowiedziane przez Tolkiena. Jackson rozwinął jednak niektóre wątki, a podróż w jego ujęciu stała się jeszcze bardziej porywająca i niezwykła. Dzięki efektom wizualnym, niesamowitej scenografii i kostiumom oraz świetnie zagranej roli Bilba (Martin Freeman) przygody Bilba zachwycają rozmachem i jeszcze wyraźniej ukazują przemianę, jaką przeszedł mały i niepozorny z początku hobbit.

Bogatszy, piękniejszy, wspanialszy! – „Hobbit. Pustkowie Smauga”

HOBBIT. BITWA PIĘCIU ARMII Petera Jacksona

 5,906 total views,  4 views today

One thought on “Podróż

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *