Taniec

  • (O) Edgar Degas, Primaballerina (1877)

Francuski impresjonista w niezwykle subtelny sposób potrafił ukazać pozy przyjmowane przez tancerki baletowe. Pełen emocji i nastroju obraz Primaballerina (1877) jest jednym z najbardziej znanych przedstawień tańczącej kobiety w malarstwie. Elementami typowymi dla techniki impresjonizmu są między innymi niewyraźne kontury postaci, rozmyte krawędzie i tło, pojedyncze ślady pędzla, a przede wszystkim ujęcie ulotnej chwili, w której baletnica przyjmuje wdzięczną pozę.

Edgar Degas, „Primaballerina” (1877)

„Poloneza czas zacząć” – pisze Adam Mickiewicz w swojej epopei. Polonez, tradycyjny polski taniec, został odtańczony przez gości zebranych w Soplicowie podczas zaręczyn Tadeusza i Zosi. Uroczysty charakter tej chwili podkreślają odświętne stroje, ustalona kolejność par oraz towarzysząca narratorowi refleksja – oto szlachta litewska być może po raz ostatni w takich okolicznościach tańczy poloneza. Dostojny taniec opisany jest w ostatniej księdze Pana Tadeusza pt. Kochajmy się!. Barwnie zilustrował go Andrzej Wajda w swoim filmie (1999), a muzykę do niego napisał Wojciech Kilar.

  • (L) Agnieszka Osiecka, Niech żyje bal
  • (M) Maryla Rodowicz, Niech żyje bal

Wiersz Agnieszki Osieckiej pt. Niech żyje bal przedstawia życie człowieka, które podobne jest do balu. Po raz drugi nie zostaniemy na niego zaproszeni. Warto jednak wziąć w nim udział i zatańczyć, bo życie jest piękne, różnorodne i przeznaczone dla każdego. Tekst Osieckiej stał się popularny dzięki wykonaniu Maryli Rodowicz, która zaśpiewała go do muzyki Seweryna Krajewskiego (1984). „Niech żyje bal! / Bo to życie to bal jest nad bale! / Niech żyje bal! / Drugi raz nie zaproszą nas wcale! / Orkiestra gra! / Jeszcze tańczą i drzwi są otwarte! / Dzień warty dnia! / A to życie zachodu jest warte!”

Z polonezem opisanym w finale „Pana Tadeusza” koresponduje scena „tańca Chochoła” w „Weselu” Stanisława Wyspiańskiego. W tym dramacie symbolicznym taniec ma jednak nieco inną funkcję: oznacza on marazm, uśpienie narodu polskiego i jego niemoc w działaniu na rzecz wyzwolenia. Chochoł gra na skrzypcach skoczną melodię, do której bierni goście tańczą, mimo iż powinni właśnie ruszyć do powstania. Jest jeszcze jedna interpretacja tego tańca – naród uśpiony i bezwolny ma szansę przetrwać okres, w którym warunki do działania są niekorzystne. Gdy zaś nadarzy się okazja i Polacy dojrzeją, ruszą do walki – wtedy będzie ona owocna. Scena tańca chocholego w oryginalny sposób została przedstawiona w filmie Andrzeja Wajdy z 1972 roku.

Film opowiada historię dziewczyny, której pasją jest taniec. Jej fascynacja przemienia się jednak z czasem w obsesję. Przygotowania do przedstawienia pochłaniają ją tak bardzo, że zaczyna tracić kontakt z rzeczywistością. To zatracenie się w tańcu niszczy Ninę i prowadzi do tragedii. Motyw podjęty w filmie łączy się tu z motywem artysty i granic twórczej pasji. Ile można poświęcić dla realizowania własnych pragnień? Na ile artysta – tu tancerka – jest w stanie zrezygnować z dotychczasowego życia, aby spełnić swoje marzenia o sławie? Mocną stroną filmu jest rola Natalie Portman, która nagrodzona została za kreację postaci Niny Złotym Globem i Oscarem.

One thought on “Taniec

  1. ,,Tango” Mrożka – ostatnia scena w utworze, kiedy Edek porywa do tańca Eugeniusza.
    Tango jako taniec będący symbolem buntu, rewolucji i siły.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *