[Miniporadnik]: Matura pisemna z języka polskiego (poziom podstawowy)

Na maturze pisemnej z języka polskiego na poziomie podstawowym otrzymacie do wyboru dwa tematy wypracowań. Jeden z nich należy opracować w formie rozprawki problemowej, drugi w formie rozprawki interpretacyjnej. Poniżej znajdziecie kilka wskazówek, jak poradzić sobie z tym zadaniem. Na napisanie wypracowania (wraz z testem sprawdzającym umiejętność czytania ze zrozumieniem) macie 170 minut.

ROZPRAWKA PROBLEMOWA 

  1. Przeczytajcie cały temat wypracowania.
  2. Zwróćcie uwagę na problem, jaki macie rozważyć.
  3. Pamiętajcie, że pytanie/zagadnienie zawarte w temacie nie odwołuje się do Waszych osobistych poglądów, lecz dotyczy tego, jak dana kwestia przedstawiona jest w kulturze (w książkach, w filmach, na obrazach itp.).
  4. Określcie, czy macie odwołać się do całości lektury (będzie tak prawdopodobnie w przypadku lektur z gwiazdką), do TEKSTÓW LITERACKICH (tylko literatura!) czy do TEKSTÓW KULTURY (książki, filmy, obrazy itp.). Sprawdźcie też, ile odwołań macie zamieścić w pracy.
  5. Zajmijcie stanowisko wobec zagadnienia określonego w temacie – sformułujcie tezę lub hipotezę, której będziecie bronić w rozwinięciu.
  6. Temat rozprawki problemowej odnosi się do tekstu prozatorskiego lub dramatycznego.
  7. Dokładnie przeczytajcie podany w arkuszu tekst literacki. Dokonajcie analizy i interpretacji fragmentu utworu. Określcie, w jaki sposób tekst pozwoli Wam uzasadnić postawioną tezę.
  8. Nie ograniczajcie się do pobieżnej interpretacji podanego utworu. Pamiętajcie, że fragmenty przywołane w arkuszu są wybrane w taki sposób, aby umożliwić Wam stworzenie rozwiniętej wypowiedzi. Zatrzymajcie się więc dłużej nad tekstem.
  9. Podczas odwoływania się do podanego tekstu możecie posługiwać się cytatami, ale pamiętajcie, że każdy z nich musi być uzasadniony i przez Was skomentowany. Zamieszczanie cytatów bez wyraźnego powodu i bez komentarza nie podniesie wartości Waszej pracy!
  10. Przywołując kolejne teksty literackie/teksty kultury pamiętajcie, że należy je szeroko i wyczerpująco omówić pod kątem tematu. Pobieżne odwołanie się do jakiegoś tytułu lub do bohatera nie będzie spełniało kryteriów argumentu. Powinniście tak sformułować Waszą wypowiedź, aby przytoczony tekst pozwolił Wam udowodnić, że postawiona przez Was teza jest słuszna.
  11. Nie streszczajcie przywoływanych tekstów literackich ani filmów! Skupcie się na tym, jak w danym tekście ukazany został problem, o którym macie pisać.
  12. Wasza praca powinna składać się z logicznie uporządkowanych akapitów.
  13. Wstęp powinien zawierać sformułowane przez Was stanowisko (tezę lub hipotezę). Możecie tu również wyjaśnić pojęcia, które być może pojawią się w temacie. Nie zostawiajcie tezy samej sobie – umieśćcie ją w szerszym akapicie wstępnym.
  14. Rozwinięcie składa się z kilku akapitów, w których kolejno prezentujecie swoje argumenty, zbudowane na podstawie przywoływanych tekstów.
  15. W zakończeniu pracy zapiszcie wnioski, jakie płyną z zaprezentowanych przez Was argumentów. Nie ograniczajcie się tylko do potwierdzenia tezy!
  16. Dbajcie o poprawność językową i stylistyczną pracy. Unikajcie zwrotów potocznych!
  17. Na sali egzaminacyjnej powinien znajdować się słownik poprawnej polszczyzny oraz słownik ortograficzny. Macie prawo z nich korzystać podczas egzaminu!
  18. Plan pracy lub fragment wypracowania możecie zapisać w brudnopisie dołączonym do arkusza. Pamiętajcie jednak, aby zdążyć przepisać tekst rozprawki „na czysto” zanim upłynie czas egzaminu!
  19. Starajcie się pisać czytelnie, aby egzaminator nie miał wątpliwości, co zawiera Wasza praca.
  20. Korzystajcie wyłącznie z czarnego długopisu lub pióra. Nie wolno używać innego koloru tuszu ani ołówka!
  21. Jeśli chcecie przypomnieć sobie, jak napisać rozprawkę oraz jak analizować prozę, zajrzyjcie do poradników przygotowanych przez CKE: Jak analizować prozę? i Jak napisać rozprawkę? oraz do wskazówek, jakie zamieściłam w artykule Jak analizować dramat?.

 

ROZPRAWKA INTERPRETACYJNA

  1. Przeczytajcie cały temat wypracowania.
  2. Przeczytajcie uważnie podany utwór liryczny.
  3. Sformułujcie tezę interpretacyjną. Jeśli nie jesteście jeszcze pewni, czy dobrze odczytujecie sens wiersza, wróćcie do tego punktu po przeprowadzeniu analizy i interpretacji utworu.
  4. Dokładnie i kilkakrotnie przeczytajcie podany w arkuszu tekst liryczny.
  5. Dokonajcie analizy i interpretacji utworu. Określcie, w jaki sposób poszczególne elementy tekstu pozwolą Wam uzasadnić postawioną tezę interpretacyjną.
  6. Podczas odwoływania się do podanego tekstu możecie posługiwać się cytatami, ale pamiętajcie, że każdy z nich musi być uzasadniony i przez Was skomentowany. Zamieszczanie cytatów bez wyraźnego powodu nie podniesie wartości Waszej pracy!
  7. Nie parafrazujcie fragmentów tekstu, nie streszczajcie utworu, lecz interpretujcie go.
  8. Wasza praca powinna składać się z logicznie uporządkowanych akapitów.
  9. Wstęp powinien zawierać sformułowane przez Was stanowisko (tezę interpretacyjną). Nie zostawiajcie tezy samej sobie – umieśćcie ją w szerszym akapicie wstępnym.
  10. Rozwinięcie składa się z kilku akapitów, w których kolejno prezentujecie swoje argumenty, zbudowane na podstawie analizy i interpretacji tekstu oraz przywoływanych kontekstów.
  11. W zakończeniu pracy zapiszcie wnioski, jakie płyną z zaprezentowanych przez Was argumentów. Nie ograniczajcie się tylko do potwierdzenia tezy!
  12. Dbajcie o poprawność językową i stylistyczną pracy. Unikajcie zwrotów potocznych!
  13. Na sali egzaminacyjnej powinien znajdować się słownik poprawnej polszczyzny oraz słownik ortograficzny. Macie prawo z nich korzystać podczas egzaminu!
  14. Plan pracy lub fragment wypracowania możecie zapisać w brudnopisie dołączonym do arkusza. Pamiętajcie jednak, aby zdążyć przepisać tekst rozprawki „na czysto” zanim upłynie czas egzaminu!
  15. Starajcie się pisać czytelnie, aby egzaminator nie miał wątpliwości, co zawiera Wasza praca.
  16. Korzystajcie wyłącznie z czarnego długopisu lub pióra. Nie wolno używać innego koloru tuszu ani ołówka!
  17. Jeśli chcecie przypomnieć sobie,jak analizować i interpretować utwór liryczny, zerknijcie do poradników przygotowanych przez CKE:
    1. Analiza i interpretacja – co to znaczy?
    2. Jak przygotować i napisać interpretację?
    3. Jak analizować poezję?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *