Labirynt

  • Jan Parandowski, Mitologia

Labirynt w Mitologii Jana Parandowskiego był wielkim gmachem, w którym znajdowało się wiele pokoi i korytarzy. Konstrukcję tę wybudował dla króla Minosa Dedal, genialny architekt. W labiryncie mieszkał syn Minosa, Minotaur – potwór o głowie byka, który pożerał co roku siedem dziewcząt i siedmiu chłopców. Zabicia potwora podjął się Tezeusz, który dzięki nici danej mu przez zakochaną w nim Ariadnę zdołał wyjść z labiryntu. Motyw ten przywoływany jest w różnych tekstach kultury jako miejsce niebezpieczne, tajemnicze, z którego trudno się wydostać.

  • Franz Kafka, Proces

Franz Kafka w powieści-paraboli pt. Proces kreuje przestrzeń miasta i pomieszczeń na wzór labiryntu. Główny bohater, Józef K., porusza się w zmiennym otoczeniu. Poszukując odpowiedzi na pytanie o przyczynę swojego procesu, przemierza przestrzeń miasta, nie wiedząc, czego ma się spodziewać za kolejnymi drzwiami czy za kolejnym zakrętem. Labirynt jest tu przestrzenią nieprzyjazną człowiekowi, zagadkową, z czasem zaś staje się niebezpieczna. Labiryntem staje się także sama sytuacja bohatera – nieznający przyczyny swoich problemów, próbujący po omacku odnaleźć odpowiedzi na pytanie o swój status – i o swoje życie – gubi się, błądzi, by ostatecznie spotkać śmierć. Zachęcamy Was do wysłuchania słuchowiska Teatru Polskiego Radia zrealizowanego na podstawie powieści Franca Kafki.

  • Bruno Schulz, Sklepy cynamonowe

W opowiadaniu Brunona Schulza Sklepy cynamonowe narrator – chłopiec – zostaje wysłany przez rodziców w zimową noc do domu po portfel ojca. Wędrując ulicami zauważa, że przestrzeń wokół niego staje się niespodziewanie inna, niż tego oczekiwał. Zastosowana w opowiadaniu konwencja oniryczna sprzyja kreowaniu rzeczywistości na wzór marzeń sennych – zatem wszystko może się tu wydarzyć i bohater niczemu się nie dziwi. Poetycki opis nocnych krajobrazów miasta, narracja prowadzona z punktu widzenia dziecka i nieprawdopodobne zdarzenia sprawiają, że labirynt, jakim staje się przestrzeń miasta, jest dla bohatera fascynujący i pełen niespodzianek, jednak nie budzi poczucia zagrożenia ani strachu.

  • Umberto Eco, Imię róży

Umberto Eco w powieści Imię róży opisał średniowieczną bibliotekę znajdującą się w starym opactwie benedyktynów. Biblioteka zbudowana została na zasadzie labiryntu. Znajduje się w niej wiele korytarzy i pomieszczeń o różnej liczbie ścian, a poruszać się po niej może tylko osoba, która wie, jak się tam odnaleźć. W bibliotece-labiryncie zgromadzony został bogaty i bezcenny zbiór ksiąg, do którego dostęp ma tylko bibliotekarz oraz wyznaczeni przez niego mnisi. Wilhelm, główny bohater powieści, zakrada się nocą do gmachu biblioteki razem ze swoim pomocnikiem Adso, by znaleźć odpowiedź na pytanie, kto stoi za śmiercią zakonników w opactwie. Dokładny opis przestrzeni, atmosfera tajemniczości i grozy sprawia, że miejsce to jest jednocześnie fascynujące i niebezpieczne.

  • (F) Incepcja (USA/Wielka Brytania 2010), reż. Christopher Nolan

Motyw labiryntu został wykorzystany przez Christophera Nolana w filmie Incepcja. Bezpośrednie odwołanie do antycznego źródła motywu odnajdziemy w scenie, w której główny bohater poleca młodej studentce narysować na kartce labirynt. Dom Cobb, chce przekonać się, czy dziewczyna posiada umiejętność konstruowania trudnych do przejścia schematów, ponieważ zamierza takie skonstruować we śnie innego człowieka. Znaczące jest tu imię kobiety, Ariadne, które odsyła nas do greckiego mitu – tak miała na imię zakochana w Tezeuszu księżniczka. To od niej heros otrzymał kłębek wełny, dzięki któremu udało mu się wydostać z labiryntu po zabiciu Minotaura.

7 thoughts on “Labirynt

  1. J. K. Rowiling „Harry Potter i czara ognia” (książka i film) – labirynt pojawia się podczas Turnieju Trójmagicznego

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *